میکروبهای گرفتار شده در بلورهای یخ میتوانند برای بیش از 100 هزار سال زیر 3 کیلومتر برف زنده بمانند. این یافته از این نظریه پشتیبانی میکند که شاید زندگی در دوردستها در جهانهای یخی سامانهی خورشیدی ما وجود داشته باشد.
باکتریهای زنده در نمونههای برداشتشده از ژرفای 4 کیلومتری جنوبگان پیدا شدهاند، گرچه برخی دانشمندان گفتهاند که آن میکروبها در پی آلودگی نوک متهها یا در آزمایشگاه به بلورهای یخ راه یافتهاند. اما در سال 2005 نیز باکتریهایی با دیرینگی 32 هزار سال به صورت خفته در آبگیر یخزدهای در آلاسکا یافت شدند.
اکنون بافورد پرایس و رابرت رُده، فیزیکدانهای دانشگاه کالیفرنیا در برکلی ایالات متحدهی آمریکا، سازوکاری پیشنهاد کردهاند که توضیح میدهد چگونه میکروبها میتوانند در چنین شرایط سختی زنده بمانند.
آنان میگویند لایهی نازکی از آب مایع خودبهخود پیرامون میکروب را فرا میگیرد. سپس، گازهای اکسیژن، هیدرژن، متان و گازهای دیگر از حبابهای هوا به درون آن انتشار مییابند و غذای کافی را برای میکروب فراهم میسازند.
بنابراین، هر میکروبی میتواند در یخ جامد زنده بماند و دمای پایینتر از 55- درجه سلسیوس و فشار 300 اتمسفر را تحمل کند. در چنین شرایطی میکروبها نمیتوانند تولید مثل کنند، اما میتوانند هر آسیب مولکولی را ترمیم کنند و تا هزاران سده زنده بمانند.
منبع:
Microbes can survive 'deep freeze' for 100,000 years, NewScientist.com news service, October 2007
گونهای از کرمهای حلقوی که در بدن مورچههایی با نام علمی Cephalotes atratus به صورت انگل زندگی میکند، انتهای پیازی شکل بدن مورچهها را به صورت میوهی قرمز و آبداری در میآورد.
به نظر پژوهشگران این انگل برای جلب پرندگان به خوردن این مورچهها باعث این دگرگونی در ظاهر آنها میشود. پرندگانی که این مورچهها را میخورند، در واقع تخمهای این انگل را وارد بدن خود میکنند و از این راه به گسترش انگل کمک میکنند.
پژوهشگران گمان میکنند این انگل باعث نازکشدن پوشش بیرونی بخش پیازی شکل انتهای بدن مورچه میشود. در نتیجه، این پوشش که در حالت عادی سیاه است، کهربایی به نظر میرسد. تخمهای انگل نیز زرد رنگ است. استیو یانویاک(Steve Yanoviak)، بومشناس دانشگاه آرکانزاس و کاشف این پدیدهی شگفتانگیز، در این باره میگوید: " هنگامی که این دو اثر در نور خورشید در هم میآمیزند، رنگ قرمز درخشانی را در انتهای مورچه به نمایش میگذارند."
این مورچهها در مناطق گرمسیری آمریکای مرکزی و آمریکای لاتین زندگی میکنند و از مدفوع پرندگان میخورند. آنها از همین راه به انگلها آلوده میشوند و پرندگان دیگر از راه خوردن این مورچهها به انگل دچار میشوند. به این ترتیب، چرخهی زندگی انگل ادامه مییابد.
منبع:
Parasite Transforms Ants Into ''Berries '', National Geographic News, January 16, 2008
جدول تناوبی عنصرهای شیمیایی، نمایشی از عنصرهای شیمیایی شناخته شدهاست که بر اساس ساختار الکترونی مرتب گردیدهاست بهگونهای که بسیاری از ویژگیهای شیمیایی عنصرها به صورت منظم در طول جدول تغییر میکنند.
جدول اولیه بدون اطلاع از ساختار داخلی اتمها ساخته شد: اگر عناصر را بر حسب جرم اتمی آنها مرتب نمائیم، و آنگاه نمودار خواص معین دیگر آنها را بر حسب جرم اتمی رسم نمائیم، میتوان نوسان یا تناوب این خواص را بصورت تابعی از جرم اتمی مشاهده نمود. نخستین کسی که توانست این نظم را مشاهده نماید، یک شیمیدان آلمانی به نام یوهان ولفگانگ دوبراینر بود. او متوجه تعدادی تثلیث از عناصر مشابه شد:
| نمونه تثلیثها | ||
|---|---|---|
| عنصر | جرم اتمی | چگالی |
| Cl | 35.5 | 1.56 g/L |
| Br | 79.9 | 3.12 g/L |
| I | 126.9 | 4.95 g/L |
| Ca | 40.1 | 1.55 g/cm3 |
| Sr | 87.6 | 2.6 g/cm3 |
| Ba | 137 | 3.5 g/cm3 |
و به دنبال او، شیمیدان انگلیسی جان نیولندز متوجه گردید که عناصر از نوع مشابه در فاصلههای هشت تایی یافت میشوند، که آنها را با نتهای هشتگانه موسیقی شبیه نمود، هرچند که قانون نتهای او مورد تمسخر معاصرین او قرار گرفت. سرانجام شیمیدان آلمانی لوتار مَیر و شیمیدان روسی دمیتری مندلیف تقریباً بطور همزمان اولین جدول تناوبی را، با مرتب نمودن عناصر بر حسب جرمشان، توسعه دادند (ولی مندلیف تعداد کمی از عناصر را خارج از ترتیب صریح جرمی، برای تطابق بهتر با خواص همسایگانشان رسم نمود – این کار بعدها با کشف ساختار الکترونی عناصر در اواخر سده نوزدهم و آغاز سده بیستم توجیه گردید).
فهرست عناصر بر پایه نام، علامت اختصاری و عدد اتمی موجود است. شکل زیر جدول تناوبی عناصر شناخته شده را نمایش میدهد. هر عنصر با عدد اتمی و علامتهای شیمیایی. عناصر در یک ستون («گروه») از لحاظ شیمیایی مشابه میباشند.
| گروه | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | ||
| دوره | ||||||||||||||||||||
| 1 | 1 H | 2 He | ||||||||||||||||||
| 2 | 3 Li | 4 Be | 5 B | 6 C | 7 N | 8 O | 9 F | 10 Ne | ||||||||||||
| 3 | 11 Na | 12 Mg | 13 Al | 14 Si | 15 P | 16 S | 17 Cl | 18 Ar | ||||||||||||
| 4 | 19 K | 20 Ca | 21 Sc | 22 Ti | 23 V | 24 Cr | 25 Mn | 26 Fe | 27 Co | 28 Ni | 29 Cu | 30 Zn | 31 Ga | 32 Ge | 33 As | 34 Se | 35 Br | 36 Kr | ||
| 5 | 37 Rb | 38 Sr | 39 Y | 40 Zr | 41 Nb | 42 Mo | 43 Tc | 44 Ru | 45 Rh | 46 Pd | 47 Ag | 48 Cd | 49 In | 50 Sn | 51 Sb | 52 Te | 53 I | 54 Xe | ||
| 6 | 55 Cs | 56 Ba | * | 71 Lu | 72 Hf | 73 Ta | 74 W | 75 Re | 76 Os | 77 Ir | 78 Pt | 79 Au | 80 Hg | 81 Tl | 82 Pb | 83 Bi | 84 Po | 85 At | 86 Rn | |
| 7 | 87 Fr | 88 Ra | ** | 103 Lr | 104 Rf | 105 Db | 106 Sg | 107 Bh | 108 Hs | 109 Mt | 110 Ds | 111 Rg | 112 Uub | 113 Uut | 114 Uuq | 115 Uup | 116 Uuh | 117 Uus | 118 Uuo | |
| * لانتانیدها | 57 La | 58 Ce | 59 Pr | 60 Nd | 61 Pm | 62 Sm | 63 Eu | 64 Gd | 65 Tb | 66 Dy | 67 Ho | 68 Er | 69 Tm | 70 Yb | ||||||
| ** آکتینیدها | 89 Ac | 90 Th | 91 Pa | 92 U | 93 Np | 94 Pu | 95 Am | 96 Cm | 97 Bk | 98 Cf | 99 Es | 100 Fm | 101 Md | 102 No | ||||||
کد رنگ برای اعداد اتمی:
و میتوانید دراین کلید واژه جدول تناوبی برای تشدید مغناطیسی را بیابید.
تعداد لایه الکترون در یک اتم تعیین کننده ردیفی است که در آن قرار میگیرد. هر لایه به زیرلایههای متفاوتی تقسیم میشود، که هر اندازه عدد اتمی افزایش مییابد، این لایهها به ترتیب زیر:
1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 6p 7s 5f 6d 7p 8s 5g 6f 7d 8p ...
براساس ساختار جدول پر میشوند. از آنجائیکه الکترونهای خارجیترین لایه، خواص شیمیایی را تعیین مینمایند، این لایهها در میان گروهای یکسان مشابهاند.عناصر همجوار با یکدیگر در یک گروه، علیرغم اختلاف مهم در جرم، دارای خواص فیزیکی مشابه هستند. عناصر همجوار با یکدیگر در یک ردیف دارای جرمهای مشابه ولی خواص متفاوت هستند.
برای مثال، عناصر بسیار نزدیک به نیتروژن (N) در ردیف دوم کربن(C) و اکسیژن(O) هستند. علیرغم تشابه آنها در جرم (که بصورت ناچیزی در واحد جرم اتمی تفاوت دارند)، دارای خواص بینهایت متفاوتی هستند، همانطور که با بررسی فرمهای دیگر میتوان ملاحظه نمود: اکسیژن دو اتمی یک کاز است که سوختن را تشدید مینماید، نیتروژن دو اتمی یک گاز است که سوختن را تشدید نمیکند، و کربن یک جامد است که میتواند سوزانده شود(بله، میتوان الماس را سوزاند!).
در مقایسه، عناصر بسیار نزدیک به کلر (Cl) در گروه یکی مانده به آخر در جدول (هالوژنها) فلوئور(F) و برم(Br) هستند. علیرغم تفاوت فاحش جرم آنها در گروه، فرمهای دیگر آنها دارای خواص بسیار مشابه هستند: آنها بسیار خورنده (بدین معنی که تمایل خوبی برای ترکیب با فلزات، برای تشکیل نمک هالاید فلز)؛ کلر و فلوئور گاز هستند، درحالیکه برم یک مایع با تبخیر بسیار کم است؛ کلر و برم بسیار رنگی هستند.